August 20th, 2018

Hoe stress je brein beïnvloedt

Stress is ongezond. Slecht slapen, prikkelbaar zijn: we ervaren het allemaal wel eens. Op langere termijn kan stress zelfs een depressie veroorzaken. Dit heeft mogelijk te maken met ontstekingsreacties in het brein.

Een aantal zaken rondom stress in de hersenen was al bekend van eerder onderzoek: in het bloed van depressieve patiënten is een verhoogd aantal stofjes (cytokines) te vinden die te maken hebben met afweerreacties en het immuunsysteem. Ook zijn de hersencellen die fungeren als het brein’s immuunsysteem meer actief in deze patiënten. Maar hoe dat nou precies allemaal werkt, was nog een raadsel.

Depressieve muizen

Een groep onderzoekers probeerde dat te achterhalen door een groep muizen wat stress te geven. Dat deden ze door ze in een kooi te plaatsen met een agressieve soortgenoot. Na een poosje kregen de muizen depressieve symptomen: ze werden angstig en gingen zich sociaal afzonderen.

Vervolgens keken de onderzoekers naar een tweetal specifieke genen in de diertjes: de genen TLR2 en TLR4. Muisjes die deze genen niet hadden, bleken geen depressieve symptomen te ontwikkelen na de stresssituatie. Blijkbaar zijn de genen TLR2/4 dus relevant voor dit proces.

De onderzoekers zagen dat de muizen mét stress en mét de genen TLR2/4 een ontstekingsreactie optreden in de hersenen. Bovendien waren in deze muizen de dendrieten beschadigd. Wanneer je een hersencel als boom beschouwt, kun je dendrieten zien als de takken. Bij depressie zijn deze vaak vervormd, met depressieve symptomen als resultaat. Wederom waren de hersenen van de muizen zonder de genen TLR2/4 onaangetast.

Immuun voor stress?

Waarom knippen we die schadelijke genen bij mensen niet ook even eruit, zou je je kunnen afvragen. Helaas is het niet zo gemakkelijk. Toch kunnen we deze onderzoeksresultaten gebruiken om een nieuwe oplossing voor depressieve klachten te vinden. Net als bij andere ziekten bestaan er antilichaampjes die de cytokines die vrijkomen bij langdurige stress onschadelijk kunnen maken. Dat hebben de onderzoekers uitgeprobeerd: wanneer ze de gestreste muizen ook antilichamen toedienden, lieten ze geen depressieve symptomen zien. Ze waren immuun geworden voor de effecten van de stressvolle situatie. Het gaat nog wel een tijd duren voordat we deze bevindingen op mensen kunnen toepassen, maar het onderzoek laat maar weer zien hoe geestelijke aandoeningen meer lichamelijk zijn dan we denken.

Dit artikel werd onlangs gepubliceerd in Neuron.

Auteur: Kyran Kuijpers
2 Reacties
  1. Wat een geweldige ontdekking.
    En ik geloof dat ik dat gen niet heb.Want ik heb een druk leven achter de rug maar werd niet depressief. Wat een geluk.

  2. Nan Havelaar op August 20th, 2018, 20:42  
  3. Bovenstaand antwoord is oerdom;”als je maar hard genoeg werkt wordt je niet depressief..,zoiets.Lag het maar zo eenvoudig.

  4. Gaya op September 28th, 2020, 13:00  
Laat een reactie achter

Please wait... loading