Horror, mijn hersenen en ik

Last update: december 9, 2023
l
Reading time: 3 minutes
l
By Brain Matters

Het is Halloween, geen beter moment om voor de TV te kruipen en een horrorfilm te kijken, toch? Maar dan moet je het wel leuk vinden om naar een horrorfilm te kijken. Hoewel veel mensen graag bang worden gemaakt, kunnen anderen hier juist helemaal niet tegen.

Maar hoe komt dat? Waarom is de anticipatie van vermeende dreiging op het scherm voor sommigen opwindend en voor anderen verschrikkelijk? En wat gebeurt er in de hersenen als je voor de tv zit te griezelen zonder daadwerkelijke dreiging om je zorgen over te maken. 

Waarom zijn enge films spannend voor de één en letterlijk horror voor de ander? 

Deze vraag heeft veel onderzoekers beziggehouden, en er zijn verschillende ideeën voorgesteld. Eén factor betreft man versus vrouw (alleen gebaseerd op biologisch geslacht en niet op het geheel van genderidentiteiten). Er wordt gesuggereerd dat mannen en jongens meer van het horrorgenre genieten dan vrouwen en meisjes. Bovendien beleven mannen niet alleen meer plezier aan enge films, maar zijn zij ook minder bang dan vrouwen en geven zij de voorkeur aan visuele horror. Uit een studie bleek dat mannen meer last hebben van fictieve horror als ze naar een film kijken met een vrouw die angstiger leek dan zijzelf. Het feit dat vrouwen angstiger zijn dan mannen bij een enge film past in het grotere plaatje dat vrouwen vatbaarder zijn voor angstgerelateerde stoornissen in het algemeen (als u meer wilt lezen over het sekseverschil in angst, klik dan hier). Bovendien is de zogenaamde walgingsgevoeligheid bij vrouwen hoger; dit zou een aannemelijke verklaring kunnen zijn voor hun grotere afkeer van horrorfilms. Want als je sneller walgt, is het zeker minder leuk om naar een lugubere horrorscène te kijken. 

Verder is ook empathie onderzocht in verband met horrorfilms. Stel je iemand bent die erg empathisch is en snel meevoelt met mensen om je heen, dan geniet je misschien minder van het zien van lijden op een scherm dan van spannende actiescènes. Andersom blijkt een laag empathie-niveau juist geassocieerd te zijn met meer plezier bij het zien van horrorscènes. 

Het is niet verrassend dat je leeftijd uitmaakt of je graag naar horrorfilms kijkt. Hoe jonger je bent, hoe banger je bent. Dit is gemeten in termen van vermijding bij kinderen van 11-12 jaar in vergelijking met tieners van 15-16 jaar. De jongere groep vermeed enge films aanzienlijk meer dan de oudere groep. Ook al neemt de voorkeur voor het horrorgenre vroeg in het leven toe, later neemt deze weer af. Ouderen genieten dus minder van horrorfilms dan jongere volwassenen. Dit is in overeenstemming met dat we in het algemeen minder sensatie zoeken naarmate we ouder worden; oudere mensen zoeken minder sensatie, en dus ook minder in films. 

Over sensatie zoeken gesproken, dit is een andere factor bij het al dan niet kiezen voor een enge film. Maar wat is sensatie zoeken eigenlijk? Het is het zoeken naar nieuwe extreme ervaringen die je adrenalineniveau omhoog stuwen. Het piekt tijdens onze tienerjaren en neemt af bij het ouder worden. Terwijl sommige mensen kunnen worden geïdentificeerd als lage-sensatiezoekers, die nieuwe en mogelijk angstaanjagende ervaringen vermijden, zijn anderen hoge-sensatiezoekers. Deze hoge-sensatiezoekers zullen eerder kiezen voor een spannende horrorfilm dan voor een romcom. Ook dit komt vaker voor bij jonge mannen en jongens. Er is gesuggereerd dat sensatie zoeken verband houdt met de testosteronspiegel en een bepaald gen, D4DR genaamd, dat verband houdt met dopamine. 

Wat gebeurt er in onze hersenen als je naar een horrorfilm kijkt? 

Een in Finland uitgevoerde studie boog zich over deze vraag en liet deelnemers naar horrorfilms kijken terwijl ze in een MRI-scanner lagen. Ze moesten eerst via een online database de beste en engste films van de afgelopen eeuw vinden en het grote publiek laten stemmen. Dit resulteerde in 'Conjuring 2' en 'Insidious' die daarom gebruikt werden voor hun studie. Vervolgens keken de deelnemers naar de avondvullende films, terwijl hun hersenactiviteit werd vastgelegd met behulp van een MRI-scanner. 

Na een plotselinge schrikreactie, bijvoorbeeld als gevolg van een jump-scare scène, werd meer hersenactiviteit gemeten in hersengebieden die betrokken zijn bij emotionele ervaring, dreigingsevaluatie, en besluitvorming over snelle reacties. Om deze schrikreactie in context te plaatsen en te evalueren of we daadwerkelijk in gevaar zijn, is de frontale cortex nodig. En uiteraard is de amygdala in het limbisch systeem actiever omdat deze betrokken is bij angstverwerking (meer algemene uitleg over angstverwerking in de hersenen is hier te vinden).  

Tijdens scènes waarin de spanning langzaam wordt opgebouwd en de kijker angstig wacht op de volgende wending in het verhaal, zijn de visuele en auditieve verwerking actiever evenals de motorische gebieden. De onderzoekers concludeerden dat deze verhoogde waakzaamheid en verwerking van zintuiglijke informatie nodig is om snel te kunnen reageren op bedreigende gebeurtenissen tijdens het kijken naar een horrorfilm. Waarschijnlijk is dit omdat de hersenen ons willen voorbereiden om onszelf te beschermen in geval van daadwerkelijk gevaar. 

Auteur: Sophie Ruppert 

Related Posts
Check onze database
Alles wat je wilt weten over het brein op één plek. 
DATABASE
Related posts:
Here you will write about your company, a tittle description with a maximum of 2 sentences
Copyright © 2022 Brainmatters
magnifiercrossarrow-downarrow-leftarrow-rightmenu-circle