Posts Tagged ‘stamcellen’

Stamcelbehandeling hypothalamus tegen veroudering

Posted on: August 3rd, 2017 by Job van den Hurk No Comments

Amerikaanse onderzoekers hebben ontdekt dat stamcellen in de hypothalamus bepalen hoe snel veroudering van het lichaam optreedt, en dat deze effecten omkeerbaar blijken te zijn. Dit is een grote doorbraak voor de medische wetenschappen.

De meeste mensen willen graag oud worden, maar weinig willen er oud zijn. Ondanks het feit dat om de zoveel jaar elke cel in ons lichaam wordt vervangen, gaat ons lijf er toch op achteruit. Welk snood proces zit daarachter? Er moet een mechanisme in ons lijf zitten wat dat reguleert. Een team onderzoekers van het Albert Einstein College of Medicine in New York ging op onderzoek uit en nam een kleine kern in het brein op de korrel: de hypothalamus.

Stamcellen

In eerste instantie ontdekte men dat een klein groepje stamcellen in de hypothalamus gerelateerd leek te zijn aan veroudering. De wetenschappers zagen dat het aantal stamcellen begon af te nemen rond de tijd dat de muizen tien maanden oud waren. Dit is de periode waarop de muizen jongvolwassen zijn, en vlak voordat de eerste symptomen van ouderdom optreden. Rond de tijd dat de diertjes twee jaar oud waren, wat een bejaarde leeftijd is voor muizen, waren vrijwel alle stamcellen verdwenen uit de hypothalamus.

Correlatie of causatie?

Deze bevindingen zijn interessant, maar dit wil nog niet direct zeggen dat de afname van stamcellen de veroudering veroorzaakt. Om deze hypothese te testen, verstoorden de onderzoekers de stamcellen van enkele muizen op middelbare leeftijd. En jawel, de diertjes verouderden vele malen sneller dan hun leeftijdsgenoten met intacte stamcellen, en stierven ook veel vroeger.

Zou het toevoegen van stamcellen aan de hypothalamus dan ook ouderom kunnen terugdraaien? Op zoek naar een antwoord op die vraag injecteerden de onderzoekers verse stamcellen in dit hersengebiedje bij muizen van middelbare leeftijd waarvan de cellen waren uitgeschakeld. Ook kreeg een groepje bejaarde muizen diezelfde behandeling. Bij beide groepen leidde de behandeling tot een vertraging of zelfs ommekeer van bepaalde ouderdomskenmerken, zoals te zien was aan de spierkwaliteit, coördinatie, sociaal gedrag en cognitieve vermogens van de beestjes.

Mechanisme

De wetenschappers ontdekten dat deze stamcellen moleculen afscheiden die bekend staan als microRNA’s (miRNA’s). Waar normaal gezien RNA betrokken is bij het produceren van eiwitten in cellen, reguleren deze miRNA’s de manier waarop bepaalde genen tot uitdrukking komen. Deze moleculen worden door de stamcellen in speciale pakketjes, zogeheten exosomen, aan het hersenvocht afgegeven zodat ze op andere plekken hun werk kunnen doen. Dit onderzoek doet vermoeden dat deze miRNA’s de cellen van het lichaam in vorm houden.

De volgende keer dat je naar de schoonheidsspecialist gaat, vraag dan dus naar de stamcelbehandeling van de hypothalamus!

 

Dit artikel werd onlangs gepubliceerd in Nature.

Injectie van stamcellen laat mensen weer lopen

Posted on: June 10th, 2016 by Job van den Hurk 2 Comments

Een groep mensen die door een hersenbloeding op een rolstoel was aangewezen kan weer lopen dankzij een injectie van stamcellen in het brein. Een enorme doorbraak van het stamcelonderzoek, wat hoop biedt voor mensen met neurale schade.

Het menselijk lichaam is een flexibel apparaat. Als je je stoot of snijdt en de wond niet al te groot is, repareert het lichaam zichzelf. Helaas geldt dat niet voor alle onderdelen: zenuwcellen zoals neuronen kunnen zichzelf na beschadiging vaak niet repareren. Dat heeft grote gevolgen voor mensen die na een hersenbloeding of tijdelijk zuurstoftekort hersenschade oplopen. Vaak heeft dergelijk letsel verlamming tot gevolg die nooit meer zal genezen.

Stamcelonderzoek

Deze deprimerende intro weerhoudt onderzoekers er niet van om te kijken naar mogelijke manieren om neurale schade te herstellen. Een groep Amerikaanse wetenschappers onder leiding van vermaard professor in de neurochirurgie Gary Steinberg richtte haar pijlen op stamcellen: een soort babycellen die kunnen uitgroeien tot volwassen cellen van verschillende soorten. Het babybrein zit vol met stamcellen, en tijdens de eerste periode na de geboorte groeien veel stamcellen uit tot volwaardige hersencellen.

In theorie zou je dus wat stamcellen uit een gezonde volwassen donor kunnen halen, en deze met wat genetisch knutselwerk kunnen programmeren zodat ze de groei van hersencellen gaan stimuleren. Dat is precies wat Steinberg en zijn collega’s probeerden.

Notch1

De stamcellen werden geoogst uit het beenmerg van twee gezonde donoren. Vervolgens werd er een specifiek gen ingeschakeld in de stamcellen, het zogeheten Notch1-gen. Dit is precies het gen dat bij pasgeboren kinderen neurale groei aanwakkert. Eerder onderzoek bij ratjes liet al zien dat na een maand alle ingebrachte stamcellen waren verdwenen uit het knaagdierbrein, maar niet voordat flinke doses groeistofjes waren uitgescheiden die verbindingen tussen hersencellen genereerden. Tijd om dat te proberen bij mensen met ernstige hersenschade, die niet tot nauwelijks meer konden bewegen.

Injectie

Door een klein boorgaatje in de schedel werden miljoenen van de geoogste en gemodificeerde stamcellen in de motorcortex gespoten van 18 patiënten die enkele maanden tot jaren daarvoor een ernstige beroerte hadden gehad. Door deze behandeling begon dit stuk van het brein dat verantwoordelijk is voor beweging zich weer een beetje te gedragen als een babybrein: nieuwe verbindingen werden gevormd tussen hersencellen, en het immuunsysteem kreeg lokaal een boost waardoor ontstekingen die normaal wel eens de kop op kunnen steken geen kans kregen.

Resultaten

De uitkomsten van de studie zijn verbluffend te noemen. Een 71-jarige vrouw die voor het onderzoek slechts haar linkerduim kon bewegen, kon na afloop weer lopen, en haar arm tot boven haar hoofd bewegen. Alle 18 patiënten lieten verbetering zien: hun scores op een 100-punten schaal die mobiliteit meet – waar 100 punten volledige mobiliteit betekent – verbeterden gemiddeld met 11.4 punten, wat als klinisch succesvolle verbetering kan worden gezien.

Op dit moment werkt het onderzoeksteam samen met een genetisch bedrijf om verdere klinische trials op te zetten met nog eens 156 patiënten. Het betreft hier nog een onderzoeksstadium en het zal dan nog even duren voordat dergelijke behandelingen beschikbaar zullen komen voor het bredere publiek. Maar de eerste uitkomsten zijn bijzonder hoopgevend, en laten zien dat zelfs neurale schade niet onoverkomelijk is.

 

Dit onderzoek wordt deze maand gepubliceerd in Stroke.

Please wait... loading