November 8th, 2017

Slaaptekort verstoort communicatie tussen hersencellen

Wel eens na een te korte nacht je sleutels vergeten mee te nemen wanneer je je huis uit loopt? Of met je fiets bijna een aanrijding gehad vanwege vermoeidheid? Een nieuwe studie heeft als eerste laten zien hoe slaaptekort het communicatievermogen van hersencellen verstoort, wat geheugen en visuele waarneming kan beïnvloeden.

Een avond te lang bij vrienden blijven hangen, terwijl je weet dat de wekker je ‘s morgens vroeg weer genadeloos wakker maakt – je kent het vast wel. De rest van de dag functioneer je ondanks moeheid wel, maar je lijkt vergeetachtiger te zijn, en minder goed zaken waar te kunnen nemen. Hoe komt dat precies?

Epilepsiepatiënten

Een internationaal team wetenschappers onderzocht dit fenomeen bij twaalf epilepsiepatiënten die elektroden direct in hun brein geïmplanteerd hadden gekregen. Deze procedure wordt normaliter uitgevoerd om bij deze patiënten precies vast te stellen waar in het brein de epileptische aanval ontstaat, zodat dit middels een operatie kan worden behandeld. Omdat een epileptische aanval sneller optreedt na slaapgebrek, werden deze patiënten wakker gehouden. Hoe eerder de aanval plaatsvindt, hoe eerder de chirurgische ingreep kan plaatsvinden. Deze situatie gaf de hersenwetenschappers de kans om bij deze mensen direct de neurale activiteit te meten, waar de traditionele methoden EEG en fMRI dat niet zo direct kunnen.

Effect van moeheid

De deelnemers werd gevraagd om verschillende afbeeldingen zo snel mogelijk te categoriseren, terwijl de onderzoekers de activiteit van neuronen in de temporaalkwab maten. Dit deel van het brein is onder andere verantwoordelijk voor geheugen en aspecten van visuele waarneming.

Naar mate de patiënten slaperiger werden, namen de prestaties op de taak af. Dat bleek ook te zien aan de activiteit van de hersencellen – daar waar ze normaal razendsnel vuren, waren ze nu zwakker en langzamer in hun respons. Dit zorgt ervoor dat de cellen minder goed in staat zijn om informatie te versturen, en om visuele prikkels om te zetten naar bewuste gedachten.

Dit is dus precies wat er gebeurt wanneer een oververmoeide automobilist ineens een fietser de kruising over ziet steken. Het duurt langer voor het brein om precies te registreren wat er gebeurt, waardoor de kans op een ongeluk stukken groter is. Wat dat betreft zijn de vergelijkingen tussen vermoeid achter stuur en met alcohol in de auto stappen snel gemaakt.

 

Dit onderzoek werd onlangs gepubliceerd in Nature Medicine.

Auteur: Job van den Hurk
Laat een reactie achter

Please wait... loading