September 1st, 2016

Slaaptekort in de hersenen

Iedere dag opnieuw merk je dat je lichaam een biologische klok heeft. In de ochtend ben je fris en alert, in de avond voelen je je vaak moe en afwezig. Hoe is de wisselwerking tussen je biologische klok en je hersenfuncties? En wat is dan het effect van slaaptekort? 

 

Een groep hersenonderzoekers besloot een antwoord te zoeken op deze vragen door het brein maar eens goed moe te maken. Drieëndertig deelnemers kregen de opdracht om maar liefst 42 uur wakker te blijven. Om de zoveel tijd werd gekeken hoe het gesteld was met de concentratie door een concentratietaak af te nemen. Tijdens die taak werd de hersenactiviteit in de gaten gehouden met behulp van fMRI.

Slaaptekort en je biologische klok

Tijdens de analyse hielden de onderzoekers in de gaten wat het tikken van de biologische klok betekende voor de hersenactiviteit. Met andere woorden, wat gebeurde er in het brein naar mate iemand langer wakker was? Daarnaast werd gekeken naar hoeveel melatonine er in het bloed zat. Melatonine is een hormoon dat het slaap-waakritme regelt: naar mate de dag vordert, stijgt de melatoninespiegel en word slaperig. Dit is eigenlijk het stofje dat je biologische klok stuurt. De onderzoekers maakten expres een onderscheid tussen slaaptekort en de biologische klok, want slaaptekort telt steeds verder op naar mate je langer wakker bent, maar de biologische klok schommelt steeds. Neem bijvoorbeeld die korte energie boost die we soms in de avond krijgen, of dat dipje na de lunch.

Verschil

Wat kwam naar voren uit het onderzoek? In gebieden aan de buitenkant van het brein was te zien dat met name slaaptekort er voor zorgde dat hersenactivatie bij de concentratietaken af nam. Deze gebieden, zoals de frontale, pariëtale en cingulate cortex, werden simpelweg minder geactiveerd naar mate de deelnemers langer wakker waren. De activiteit in dieper gelegen hersengebieden zoals de basale ganglia, de thalamus en het middenhersenen hing juist meer samen met het schommelen van de biologische klok van de deelnemers.

Samengevat

De resultaten laten zien dat hersengebieden die samenhangen met cognitie beïnvloed worden door slaaptekort. Dat verklaart waarom nadenken niet echt wil lukken na een kort nachtje, zelfs al is het inmiddels al weer middag. Daar staat tegenover dat diepere delen van het brein die basalere zaken zoals emoties reguleren, meeschommelen met het ritme van de biologische klok. Ongeacht of je een slaaptekort hebt, ben je ‘s nachts bijvoorbeeld gevoeliger voor sterke emoties dan overdag.

 

Dit onderzoek werd recentelijk gepubliceerd in Science.

Auteur: Sander van Bree
Laat een reactie achter

Please wait... loading