November 7th, 2016

Hersengebied voor placebo-effect

Wetenschappers hebben aangetoond dat mensen die een hoge activiteit hebben in een bepaalde hersenregio (de rechter midfrontale gyrus, r-MFG), sterker reageren op het placebo-effect. Deze bevinding zou kunnen leiden tot een betere behandeling van mensen met bijvoorbeeld chronische pijn.

Het placebo-effect is een heel bijzonder fenomeen dat nog maar eens aangeeft hoe apart het brein in elkaar zit. Je geeft een patiënt een suikercapsule waarbij je vertelt dat het medicatie is, en diezelfde patiënt knapt zienderogen sneller op dan de patiënt die weet dat hij op suiker zit te knabbelen. Toch is de medische wereld zeer geïnteresseerd in de kracht van het placebo-effect, want het kan moeilijk behandelbare problemen zoals chronische pijn verminderen voor veel mensen. Omdat niet iedereen even sterk reageert op het placebo-effect, kan het van belang zijn om vantevoren te voorspellen of iemand wel of niet gevoelig is. Een team Amerikaanse wetenschappers nam de proef op de som: kun je aan het brein zien of iemand zal reageren op het placebo-effect?

fMRI

De onderzoekers vroegen patiënten die behandeld werden voor chronische artrose van de knie om deel te nemen aan dit onderzoek, zonder ze te vertellen dat ze een placebo zouden krijgen. Voordat de patiënten een placebokuur van twee weken kregen, werd met fMRI de hersenactiviteit gemeten.

De helft van de deelnemers gaf aan een flinke vermindering te ervaren van hun kniepijn, terwijl de andere helft weinig merkte na de placebokuur. Dat was goed nieuws voor de onderzoekers, want zo konden ze de hersenactiviteit van de twee groepen met elkaar vergelijken.

Verschil in activiteit

Door de fMRI-scans van de twee groepen naast elkaar te leggen, ontdekten de wetenschappers dat de patiënten die goed reageerden op de placebopillen een sterkere activiteit in hun rechter midfrontale gyrus (r-MFG) lieten zien dan de andere groep. Dat zou betekenen dat een hoge mate van activiteit in deze regio kan voorspellen of placebo’s aanslaan of niet.

Met deze kennis werd een tweede experiment gestart, waarbij patiënten een hersenscan kregen voordat ze een ofwel een placebokuur, ofwel een pijnstillerkuur kregen. Aan het einde van deze studie bleek dat de onderzoekers met wel 95% nauwkeurigheid konden voorspellen of iemand zou reageren op de placebo door enkel te kijken naar de activiteit in de r-MFG. De activiteit van een ander hersengebiedje, de rechter parahippocampale gyrus (r-PHG), bleek te voorspellen hoe goed een patiënt zou reageren op de pijnstiller.

Efficiëntere medicatie

Deze bevindingen laten artsen aan de hand van hersenscans bepalen of een patiënt het meest gebaat is bij pijnmedicatie of bij een placebo, afhankelijk van de activiteit van de eerdergenoemde hersenregio’s. Zeker in het licht van de grote hoeveelheid mensen die last hebben van chronische pijn is het goed nieuws dat de behandeling in de toekomst beter toegespitst kan worden op de werkzaamheid binnen het individu.

 

Dit onderzoek werd onlangs gepubliceerd in PLOS Biology.

Auteur: Job van den Hurk
Eén Reactie
  1. Midfrontale gyrus? Als je kijkt naar de oorspronkelijke publicatie gaat het gewoon om de gyrus frontalis medius.

  2. Lezer op November 8th, 2016, 01:28  
Laat een reactie achter

Please wait... loading