March 27th, 2017

Blind brein is anders bedraad

Mensen die blind geboren worden hebben op latere leeftijd een sterk ontwikkeld hoor-, reuk- en tastvermogen. Een nieuwe studie nam de breinen van vroegblinden eens onder de loep en ontdekte dat deze hersenen flink anders bedraad zijn dan de hersenen van zienden. Dit laat zien hoezeer de hersenen zich aan kunnen passen wanneer er vanaf geboorte een zintuig ontbreekt.

Op het moment dat je ter wereld komt, is je brein nog volop in ontwikkeling. Uit eerder onderzoek weten we dat de hersenen net na de geboorte heel veel verbindingen hebben, die in de maanden daarna systematisch worden weggesnoeid. De verbindingen die veel gebruikt worden blijven zo over, terwijl de ongebruikte connecties verdwijnen. Zo zie je normaliter dat de visuele hersenschors van een pasgeborene continu wordt geprikkeld wanneer de omgeving verkend wordt met de ogen. De verbindingen tussen deze schors en de rest van het brein zijn bij zienden dan ook in grote getale aanwezig. Maar wat gebeurt er wanneer een kind niet kan zien? Dat is goed te onderzoeken met behulp van verschillende MRI-technieken.

Het hele brein tegen het licht

Amerikaanse onderzoekers vergeleken scans van 12 blinden met die van 16 ziende controledeelnemers. De blinden waren ofwel blind vanaf hun geboorte, ofwel blind geraakt voordat ze drie werden. Waar normaal gezien vooral wordt gekeken naar wat er gebeurt in de occipitaalkwab, waar zicht wordt verwerkt, bekeek de onderzoeksgroep dit keer het hele brein. Ze brachten met behulp van de scanner in kaart hoe de verbindingen tussen hersengebieden liepen, en maten daarnaast ook hoe sterk de samenwerking was tussen breinregio’s.

Flinke verschillen

Uit de scans kwam naar voren dat de hersenen van blinden sterk anders geconfigureerd zijn. De wijze waarop neurale informatie wordt rondgestuurd wijkt op verschillende punten af in vergelijking met zienden. Zo staan veel hersengebieden een stuk minder in verbinding met de visuele hersenschors, terwijl de verbindingen richting de motorische, auditieve en zelfs taalgerelateerde gebieden een stuk sterker zijn.

Deze versterkte verbindingen ondersteunen het cross-modale vermogen van het blinde brein, wat er voor zorgt dat de informatie uit de intacte zintuigen goed kan worden gecombineerd. De visuele hersenschors zit dan ook niet stil bij blinden: dit gebied is nu betrokken bij het verwerken van de input van andere zintuigen. Dit blijkt onder andere wel uit onderzoek dat laat zien dat blinde mensen een stuk beter zijn in het lokaliseren van geluiden, of zelfs een omgeving kunnen ‘zien’ aan de hand van het maken van een klikgeluid met hun mond.

 

Dit onderzoek werd deze week gepubliceerd in PLOSone.

Auteur: Job van den Hurk
Eén Reactie
  1. Kan het zijn dat kinderen die het lezen hebben opgegeven door welke oorzaak dan ook, ook zo’n andere aansturen hebben in hun brein?
    Ik werk met ‘dyslecten’ waarvan velen tot lezen komen, maar een enkeling lukt het maar niet. Zij hebben zo’n trigger op het hele leesgebeuren dat ze ophouden met echt kijken naar de letters. Wat mij opvalt is dat deze kinderen heel sterk zijn in auditieve taken en de verwerking daarvan.
    Wat zegt de wetenschap hierover?

  2. Liesbeth Stellingwerf op April 25th, 2017, 10:48  
Laat een reactie achter

Please wait... loading