Archive for July, 2013

BrainMatters app in AppStore

Posted on: July 23rd, 2013 by Job van den Hurk 3 Comments

Met trots kunnen wij vertellen dat na ruim anderhalf jaar werk onze BrainMatters App gratis te downloaden is voor iPhone en iPad!

Het idee voor deze app ontstond al in 2011, binnen het kader van de Academische Jaarprijs 2011. Ons doel was om een project te bedenken dat hersenwetenschap toegankelijker zou maken, zodat iedereen die maar wil kan ontdekken hoe fascinered het brein is. Ons plan was om een app te maken die iedereen er toe in staat stelt om op onderzoek uit te gaan op de manier waarop veel hersenwetenschappers dat ook doen: door te kijken wat er in de hersenen gebeurt als iemand ziet, voelt, denkt en beweegt. Die app zou vol komen staan met informatie en leuke weetjes over het orgaan dat ervoor zorgt dat je alles om je heen ervaart!

Nu, maanden later, is het zover. Met de inbreng van diverse studenten van de faculteit Psychologie & Neurowetenschappen, Maastricht University, is de app ontworpen en is hij door professor Rainer Goebel geprogrammeerd. De komende weken zullen we een aantal tips en tricks op de app-pagina van deze website plaatsen om te laten zien wat er allemaal mogelijk is!

Veel plezier, en laat ons weten wat je er van vindt: info (at) brainmatters (punt) nl

 

Zoeken verandert interne kaart van categorieën in het brein

Posted on: July 12th, 2013 by Job van den Hurk No Comments

We zoeken wat af in ons dagelijks leven. Je parkeert bijvoorbeeld je fiets ´s morgens vroeg in een vrijwel lege fietsenstalling bij het station, maar ´s avonds staan er honderden fietsen omheen. Toch ben je meestal in staat om tussen al die op elkaar lijkende fietsen je eigen exemplaar terug te vinden. Een recente studie heeft nu aangetoond dat je hersenen zichzelf gevoeliger maken voor de categorie waar je naar op zoek bent, door de manier waarop categorieën gerepresenteerd zijn in de hersenen een beetje aan te passen.

De wereld om ons heen bestaat uit talloze categorieën van objecten. Om deze categorieën te kunnen herkennen, bevatten onze hersenen een representatie van al deze categorieën. Het herkennen van een object of een categorie gaat meestal gepaard met een wijdverbreide activiteit in het brein. Ondanks het feit dat alle categorieën dus vrij complex vertegenwoordigd zijn, is er toch een bepaalde organisatie te ontdekken. Zo lijken de patronen van hersenactiviteit van twee verwante categorieën (mensen en ledematen) sterk op elkaar, terwijl twee verschillende categorieën (mensen en voertuigen) juist verschillende patronen van activiteit laten zien.

Semantische representaties

Je zou de categorieën mensen, ledematen en voertuigen in een diagram kunnen plaatsen. Dan kun je het verschil in hersenactiviteit dat met de categorieën gepaard gaat weergeven als de onderlinge afstand tussen de categorieën in dat diagram. In dat diagram zouden de categorieën mensen en ledematen dichtbij elkaar staan, terwijl voertuigen een eindje verderop te vinden is (zie afbeelding). Dus alhoewel de patronen van hersenactiviteit heel lastig te interpreteren zijn, is inmiddels bekend dat deze zogeheten ‘semantische representaties’ van categorieën in ons hoofd een zekere organisatie hebben, waarin aan elkaar gerelateerde categorieën dichter bij elkaar zitten.

 

Een voorbeeld van de semantische representatie van categorieën in het brein. Opvallend is dat categorieën die met elkaar in verband staan, zoals voertuigen en wegen, dicht bij elkaar staan.

Filmpjes

Hersenwetenschappers van de Universiteit van Californië vroegen zich af wat er met die semantische representatie gebeurt als je op zoek bent naar een bepaalde categorie in een situatie waar nog veel meer andere categorieën te zien zijn.

Proefpersonen kregen filmpjes te zien van natuurlijke scenes waarop verschillende categorieën zichtbaar waren. Terwijl hun hersenactiviteit gemeten werd met fMRI, kregen zij de opdracht om op zoek te gaan naar een bepaalde categorie, bijvoorbeeld mensen of voertuigen.

Uit analyse van de hersendata bleek dat er iets bijzonders gebeurde met die interne semantische kaart van categorieën, zodra de proefpersonen hun aandacht richtten op een bepaalde categorie. De patronen van hersenactiviteit veranderden zodanig, dat de categorie waarnaar gezocht werd verder af kwam te staan van categorieën die eraan verwant zijn. Dus waar mensen en ledematen in eerste instantie dicht bij elkaar staan in de semantische representatie, werd deze afstand groter als de proefpersoon naar mensen ging zoeken in het filmpje. Tegelijkertijd kwamen categorieën waaraan geen aandacht werd geschonken veel dichterbij elkaar te staan. Het onderstaande plaatje illustreert deze verandering:

De verandering van de semantische representatie in het brein. A. laat zien hoe verschillende categorieën zich tot elkaar verhouden op het moment dat proefpersonen passief naar de filmpjes keken. B. Op het moment dat de proefpersoon op zoek gaat naar mensen in het filmpje, vergroot de representatie voor mensen en categorieën die daar mee te maken hebben. De overige categorieën verkleinen juist in hun representatie. C. Het omgekeerde gebeurt wanneer proefpersonen op zoek gaan naar voertuigen. Het brein past dus de gevoeligheid aan voor semantische categorieën waar het naar op zoek is.

Onderscheiden

De onderzoekers concluderen dat dit mechanisme ons van dienst is tijdens het zoeken naar een bepaald object of categorie. Omdat het in het dagelijks leven lastiger is om dat object te onderscheiden van objecten die er veel mee te maken hebben, zorgt deze verandering in de representatie er voor dat onze hersenen als het ware gevoeliger worden voor de dingen waar we naar op zoek zijn: door het zoeken naar je fiets bij het station gaan de patronen van hersenactiviteit die met een fiets te maken hebben een beetje meer verschillen van de patronen die met andere voertuigen geassocieerd zijn. Deze studie toont maar weer eens aan hoe ons brein in staat is dit soort complexe taken uit te voeren in een visuele wereld die continu verandert.

 

Dit artikel werd in juli gepubliceerd in Nature Neuroscience.

Please wait... loading